Persian

کاسکوی با سواد تاریخ 7000 و 5000 و 2500 ساله همه پیش کش، چون نه کتابش موجود است و نه کتابخوانش. اما در بیشتر موارد سرگذشت آحادی از مردم، چه خوب و چه بد، را می توان تاریخ دانست و براحتی تشخیص داد که چه عواملی موجب انحطاط یا ترقی جوامعی بوده اند. مثلآ، میرزا حسن تبریزی ولد ملامهدی و سارا خانم ،   نوهءٔ صادق خان شقاقی. این مرد بعدآ به « رشدیه » معروف شد و رشدیه نامی بود که ترکها برای دبستان انتخاب کرده بودند. میرزا حسن رشدیه یا دبستانی در سال   1851 یا 1229 شمسی بدنیا آمد. پس از گذراندن مقدمات یعنی روخوانی و حفظ کردن پنج الحمد و   « عم جزء » و نصاب الصبیان ( نمونه: فرس اسب و بغل استر و سرج زین – بعیر اشتر است و جرس چه؟درای) و سیاق (ثبت اعداد و ارقام ،معرب سیستم حسابداری ساسانیان )و صرف افعال عربی ثلاثی مجرد کتب و قال و بویژه کان و البته و صد البته نوش جان کردن چوب استاد که « به زمهر پدر » است، رشدیه تصمیم گرفت برای ادامه تخصیل(!) به نجف آباد برود که مطلبی را در روزنامهء ثریا بدین شرح خواند: در اروپا از هر هزارنفر، یک نفر بی سواد است و در ایران از هر ه...

نه در غربت دلم شاد است نه روئی در وطن دارم. در غربت دلش شاد نیست چون هرچه بیشتر بماند متوجه نگاه های تحقیر آمیز مردم آن سرزمین میشود. نگاه های که میگوید: گورتا گم کن برو همان خراب شده ای که بودی. ما و اجدادمان با چنگ و ناخن و خون جگر خوردن وجب به وجب این سرزمین را آباد کرده ایم. حالا توی بی وطن، توی پشت به وطن کرده میان ما راه افتاده ای و از زحمات ما بی محابا استفاده میکنی. توی که بعد از 37 سال هنوز در زبان انگلیسی « هر را از پر » تشخیص نمی دهی. نه زبان تلویحی را می فهمی، نه نگاه های معنی دار ما را. درست است که بما یاد داده اند که باید به جنس دو پا بی احترامی نکنیم اما ته دلمان از اینکه تو با وقاحت آمده ای میان ما و مارا خر فرض کرده ای بشدت عصبانی هستیم. ما سقوط کشور های مختلف و هجوم طبقه دزد این ممالک را بسیار دیده ایم. البته،   کم محلی ما باعث شده که شما بروید و مکانی را برای خود و هم پالکی ها خود بخرید و محلات مختلف بسازید: چاینا تون ، عرب تون ، عجم تون . ما شما را داخل جمع خودمان راه نمی دهیم. نه بخانه شما می آییم و نه شما را بخانه خود راه می دهیم. آنقدر در عجم تو...

آدم ها باندازه سرقت های میلیاردی( اختلاس ) درد و مرض روحی روانی دارند. چون تؤام با درد و تب نیست طبعآ خود بی خبرند. یکی از این بیماری ها غرقاب خود بزرگ بینی است که در زمرهء «خود شیفتگی و شیزوفرنی » قرار دارد. بموجب این مرض آدم خودش را موفق و زرنگ و پول درآر و نابعه و معروف و مشهور و فعال مایشاء و خیلی چیزهای دیگر می داند. اینها معمولآ از همه طلبکارند. گروهی از این حماعت خود را به مشاهیر و قوای ماوراء الطبیعه هم می چسبانند. بهترست بجای معقولاتی حرف زدن به عالم محسوس و ملموس وارد شویم و نمونه ای را، مثلآ گویندهء تلویزیونی، ذکر کنیم. چون در این میان هیج دیواری کوتاه تر از دیوار تلویزیون " پارس تی وی " پیدا نمی شود {زیزا قادر بجلب و در پی آن به سیخ و صلابه کشیدن نیست} می آییم و یکی از مجریان روزهای یک شنبه این تلویزیون را حتی بدون توسل به کلمات رمزی "الم" مد نظر قرار میدهیم. گرچه تمام گفته های این بیمار حی حاضر   صدتا یک غاز هم ارزش ندارد اما، خب، " کیس " خوبی است برای بیماری شناسی. این فرد که معلوم نیست اجاره تلویزیون را از کجا تأمین میکند، هر ه...

موسی ولد مفتاح الملک معروف به موسی خان کتاب اصول حساب را در سال 1935 یعنی 80 سال پیش تدوین کرد. آنرمان در مکتب ها سیاق تدریس می شد. بهر حال موسی خان در فصل اعشار می نویسد: علامت اعشار(/) است که ما بین جزء صحیح و اعشار قرار داده میشود و آنرا « ممیز » نامند . حال یکی به  وی او ای که عملا 708 خوانده می شود بگوید چرا بجای ممیز اعلام میکند: خط «مورب». یکی به پارس تی وی بگوید در اعشار (بزبان فارسی)نقطه را بجای ممیز بکار نمی برند. نفطه صفر است. این مورد بهنگام آگهی در مورد تلفن است که میگوید تماس نا محدود از تهران هشت و نود و نه.   یکی به همین پارس تی وی بگوید (برای چندمین بار) بهنگام تبلیغ وسایل بیت الخلا نگوید «بی دیت». «دیت» بر وزن «بیت». بگوید «بیده» که قبل از مهاجرتشان به لوس آنجلوس مورد شناخت اهالی عجمستان بوده است. اول بگید ببینم با سواد کیه. لابد کسیکه بلده اسمشو کج و چوله نقاشی کنه با سواده یا میتونه توی آگهی ترحیم چسبیده به دیوار نانوایی اسمی شبیه اسم خودشا پیدا کنه؟. مسخره تر اینکه یک همجه آدمی که بزور رئیس آمار شده میاد و طبق اصل « کس نگوید که د...

  باز هم کلک؟ سی چل سال گذشت. فلنگو بسیم و بیلاخ کنان رفتیم. کلک روی کلک سوار کردیم. اولهاش نمی دونستن ما کی هستیم اما بعد یواش یواش لو رفتیم و فهمیدن که   بند نافمو نا با دروغ بست ن . همون دروغی که کوروش و داریوش ازش واهمه داشتن. بعد توی دین دومی هم دروغ گفتنو زور چپون کردیم و   فروع دینمو شد.   راحت شدیم که با هر نفس کشیدنی که هی دروغ میگیم دیگه احساس گناه نکنیم. حالا خواسم شما را به تاپ فود و فست فود   نشونی بالا « دونگی » دعوت کنم. سالهاست که « آرم » ما همین بوده که می بینی. خوب نگاه کن. ببین چی می بینی. چطور هی چی نمی بینی؟ ای کلک!

ویدئوی مک دونالد https://www.youtube.com/watch?v=qxoXvn2l2gA وقتي ايستگاه فرستنده جهاني ( دبلیو دبلیو تی) پخش مستقيم پرتاب سفينه فضايي ( تی اچ صفر صفر یک ) را آغازكرد ماموريت آن را انجام تحقيقات در باره علوم ژنيتيكي انساني اعلام نمود، اما آنچه هفته بعد در روستاي دور افتاده ( تارگت صفرصفر ) بوقوع پيوست ابداٌ شباهتي به اين ادعا نداشت . واقعه از اين قرار بود:   درست مثل بمب نوترون كه از طريق رها كردن تعداد كثيري نوترون هاي درشت   قادر است   خدمه توپ وتانك و افراد پياده نظـام دشمن را بي آنكه كوچكترين آسيبي به وسايل و تجهيزات و ابنيه برساند از پاي در آورد، در سپيده دمي، عاملی مرموز و نا مرئی فقط اهالي ده آبادي را بهلاكت رساند. در اين بمباران بي سر و صدا كه بيشتر شباهت به تابش اشعهء ليزري داشت، آب تك تك سلولهاي بدن انسان ها تبخير شد و فقط مشتي خاكستر حاوي مواد معدني تنشان برزمين باقي ماند. عجیب اینکه، در اين انهدام، هيچ آسیبی به جانوران اهلي و وحشي آبادی نرسید، مگر گاوها که تمامي آنها بمدت يك هفته بحالت اغما درافتادند. در خلال اين مدت سلول هاي بدنشان دچار تحول عجيبي ش...

مکالمات گربه سانی صدای جیغ و ویغ دو گربه در کوچه. گربه و این همه سر و صدا! مدتها طول کشید تا اینکه گربهء نا آشنا روی دیوار ظاهر شد. مضطربانه نگاهی افکند. چقدر زشت بود. نصف پیشانی راست و ابرو و چشم راست و لپ راستش سیاه بود و خیلی چرک و چیلی. این لک شباهت زیادی داشت به نقشهء جغرافیایی استرالیا. این گربه که انگار حرف میزد، گفت:حاج آقا، اقلن شما به این هم نوع ما یه چیزی بگین. مگه من سیاه بخت چه کردم که با من اینطور بد رفتاری میکنه. من هم بامید یه آت اشغالی که سگ هم نمیخوره به این کوچهء بدتر از زباله دونی عبوری اومدم. فکرشو بکن، آدمها خودشان چی گیرشون میاد که آشغالشون چی باشه. بهر حال، این گربهء توله سگ جلوی منو گرفته میگه: وایسا ببینم. همیجور سرتا مث خر انداختی پایین و هی داری به این صندوق زباله و اون کیسه آشغال جرخورده سرک می کشی. مگه نمی دودونی اینحا ملک طلق منه. در این هنگام گربهء زشترو گفت: در جوابش گفتم: کی گفته اینجا ملک طلق تو هست. تو هم یه گربهء بی صاحبی مثل من. گفت: نفهمیدم.   چه غلطا. برگرد برو و الی شکمتا سفره میکنم. گفتم: تو غلط میکنی . مگه شهر هرته. طرف...

Audio exerpts from Henry David Thoreau هانری ثورو (1817 – 1862),   ،امریکایی، کتابی نوشته بنام ( والدن )و طی آن موجب اشتهار موضوعی شده بنام « نافرمانی مدنی » که ترجمه ای است تحت الفظی و بهمین جهت نارسا. در این   مجموعه کلمه « مدنی » یعنی دست به اسلحه نبردن و « نافرمانی » هم « سرپیجی از احکام حاکم »، البته، بشرط   بخطر نیافتدن جان. اما واقعیت اینست که جوامع ستمدیده خاور دور و نزدیک و میانه تا دنیا دنیا بوده مورد ظلم و ستم واقع شده اند. در قدیم که جاسوس و جاسوخانه کوچک بود،   مردم تاحدودی فادربقیام بودند، اما اینک دو برادر هم با یکدیگر در مورد ظالم جرأت حرف زدن ندارند تا چه رسد بغریبه ها. زیرا خودی یا ببکانه ممکن است جاسوس حاکم باشد اگر هم نباشد همین شایعه خود بازدارنده استُ. حالا اگر آدم خامی  از راه دو ر دست بر آتش بگیرد و از طریق تلویزیون بگوید < لنگش کن > فقط حمافت خود را باثبات  رسانده و بس. چه بسا که خود بخشی از برنامهء تنظیمی حاکم باشد. روش های سنتی بابک و یعقوب دیگر باطل شده. از این گذشته، از جامعهء متحجر الفکر که میزان تحجر...

فیلم « آسو شی یتد پرس » مقیم مملکت محروسه « جابان » که در عجمستان بعلت لنکت زبان او را « ژاپن » تلفظ کنند، در مورخه 21 ماه مه سال 2008 که مقارن است با   چهارشنبه اول اردیبهشت ماه سال 1378 جلالی، چنین معروض داشته است:< در دیاری بنام« Nagareyama »، طوطئی ازرق فام زندگی همی کردی. لیک روزی از روزها طوطی شیرین سخن درب قفس را بازیافتی، لاجرم درنگ را جایز ندانستی و دل بدریا بزدی و از آن حصار غم فزا پرکشان بیرون بشدی و از نظر ها ناپدید بگشتی. قوای نظمیه « جابان »که گویی در این دیار مشغلهء مرسوم و متداول همچون سرکوب رعایا و ایلات و عشایر و یا طلاب علوم جدیدهء ظاله یا چپاول بیت المال لا تحد و تحصی را ندارد در پی گریز این پرنده مستمسکی یافتندی تا بجولان در آیند و خودی بنمایانند، لذا دامن دشداشه بکمر تنبان زدی و در ارتفاعات و باغات اقصی نقاط بلد بتفحص پرداختی و سر انجام آن طوطی از قفس پریده را دستگیر نمودی و اورا به دار الشفای بیطار خانهء مدینهء مذکوره تحویل دادی. پس از نیل باین توفیق عظمی، از مناره های مکلی به صلیب و نه قمر مقعر شهر منادی سر دادندی که   < ایهالناس،...

سفر به اوگاندا اوگاندا تا سال   1341 خورشیدی رسمآ مستعمره انگلستان بود. رئیس قبلی عیدی امین بود که 35 سال پیش سرنگون شد. در حال حاضر حضرت « اییوری موسونی » حاکم اوگاندا می باشد. «موسونی» می فرمایند در این   35 ساله که ما همه اش مشغول بگیر بگیر و بکش بکش بودیم. فقط چند سالیه که ثبات به اوگاندا برگشته. ایشان ظاهرآ دانشگاه هم رفته و اختصاد خوانده و مارکسیست می باشد. 45 سال پیش در زمان عیدی امین باستخدام سازمان امنیت اونگادا در آمد. اوگاندای فعلی 37 میلیون جمعیت دارد. از این 37 میلیون یک میلیون آواره شدن. عوضش هرچه دلتان بخواد شکنجه وجود داره. بلای بسر « اوپوزیسیون » در آوردن که اون سرش ناپیدا. کوچیکش ضرب و شتم و حبسه. کودک کاری یا کار کردن اطفال بجای مدرسه رفتن تا دلت بخواد زیاد شده. این کاپوچینوی که در انگلستان میخورن همه اش از برکت وجود صادرات اونگاندا است یعنی قهوه . میگویند اونگاندا بین 2000   و 2003 رشد اختصادی دو و نیم درصدی داشته اما همزمان نرخ ( نرخ قیمت و بهای اجناس باشد ولی ...) فقر و فاقه بالا رفته و به سه و هشت دهم در صد رسیده. عده که غرض ورزی می...

در هر زبانی، ضرب المثل ها مشخصاتی بشرخ زیر دارند: برخورداری از ایحار، در بر داشتن حقیقتی کلی و عام، داشتن قدمت تاریخی، برخورداری از کثرت استعمال و بالاخره متعلق نبودن به شخصی خاص، علی الخصوص جیره خواران و صله بگیران. علیرغم عمر طولانی ، روزی عمر هر مثلی بسر میرسد مانند < خر کریم را نعل کردن >. دیگر اینکه مثل در خیلی از موارد در شمار مجاز و استعاره قرار دارد و ترجمه تحت الفظی   آن موجب از بین رفتن معنی ضمنی آن میگردد. مثلآ: ترجمه تحت الفظی این مثل انگلیسی < Put the cart before the horse > < اسب را پشت درشکه نمی بندند .> نمی شود. مفهوم ضمنی این مجاز چنین است: < وارونه کردن ترتیبات مرسوم و متداول .> در عجمستان مقابل این مثل انگلیسی مثلی موجود هست که میگوید: < سرنا را از سرگشادش زدن > و سرنا همان سازیست که همراه با دهل زنند و در ایلات و عشایر هنور هم پا برجاست. بهرحال، وقتی مثلی پیر و فرتوت و یا متوفی می گردد، پرهیز از آن لازمست. در حال حاضر <کاردیو کردن. دیوانگی کردن و بالاخره کار ملانصرالدینی کردن و غیره> بکار میرود. دیگر ترواشات مشعشانهء حا...

تنها ایستگاه آتش نشانی شهر خود دچار حریق شد. مأموران فلان گیجه گرفتند که چه کنند. یکی مشاور در امور ازدواج، بسیار معروف و محبوب، خود بدادگاه و رفت و تقاضای طلاق کرد. شنیدم که سارقین و تبه کاران ادارهء پلیسی را خلع السلاح کردند و مأمورانش را بقتل رساندند و خود لباس مقتولین را پوشیدند و بشغل شریف حفاظت از جان و مال مردم مشغول شدند. شخصی را می شناسم که خود قادر به بچه دار شدن نیست اما دفتری بنام مشاور بارداری و حاملگی تأسیس کرده و کارش حسابی گرفته. هر روز یکی در فیس بوک مطلبی دال بر مضر بودن فیس بوک می نویسد و « ویدو » درج میکند و تعداد بیشماری « فرند » دارد. دکتری را می شناسم که مردم را به گیاه خواری تشویق میکند اما وقت ناهار مشتری پر و پا قرص یکی پیتزا فروشی است و بجر پیتزای سوسیس هیچ نوع پیتزای دیگری سفارش نمی دهد. یکی پلیس راهنمایی را می شناسم که به کانادا مهاجرت کرده. مأموران راهنمایی و رانندگی کانادا گواهی نامه این فرد را بعلت تخلفات مکرر ضبط و با مگنه سوراخ کرده اند. خلبانی را می شناسم که هر وقت روی باند برای پرواز قرار میگرد کفر برج مراقبت را در می آورد چون...